Ошибка
 
 
Қоғам
Көне Қарнақ – қолөнершілер мен металл өңдеушілер мекені немесе Кентау қаласының атасы Печать
19.07.2019 18:18

Елбасының «Болашаққа бағдар: Рухани жаңғыру» мақаласы арқылы қолға алынған бағдарламаның «Киелі Қазақстан географиясы» аясында біршама нысандардың танымалдығы арта бастады. Солардың бірі Түркістан облысының жергілікті маңызы бар киелі орындар тізіміне енген Шаммат (Шаһмұхаммед) ишан мешіт-медіресесі. Мәдени-тарихи ескерткіштерді қорғау саласында бұған дейін мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасы тарихи және мәдени құндылығымызды ғылыми тұрғыда зерттеу мен жандандыру бағытында үлкен бетбұрыс жасалған еді. Оның ішінде өлкемізде ежелден мекен еткен ата-бабамыздың тіршілік тынысынан дерек беретін жартастағы таңба суреттер, оба-қорғандар, суармалы егіншілік ошақтары, мәдениет пен сауданың орталығы болған ірі қоныс-мекендер мен ортағасырлық қалалар дәуірлер қойнауынан бізге жеткен бабалар аманаты. Көне заманнан жеткен қазақ топырағындағы әрбір археологиялық және мәдени ескерткіштің халық тарихынан хабар беретін өзіне тән ерекшелігі әрі уақыт тереңінен ақпар беретін маңызды мұралық қасиеті бар. Солардың бірі бүгін біз әңгімелемеп отырған ХІХ ғасырдың тағы бір жарқын ескерткіші – Қарнақтағы Шаммат ишан мешіт-медіресесі.

ХХ ғасырдың басындағы сурет

«Қызмет» газетінің алдыңғы сандарында жазған Жылаған атаға сапарымызда ас-су үшін жолай Қарнақ ауылына аялдап едік. Сол сәтте осындағы Шаммат ишан мешіт-медіресесі деп аталатын сәулет ескерткішінің маңынан өткенбіз. Сол жолы уақыт тығыздығына байланысты бас сұға алмап едік, бүгін арнайы ат басын бұрудың сәті түсті. Қарнаққа кіргеннен сонадайдан көрінетін көне қала орны Базартөбені айнала жүрген жолымыз аздан соң күмбезі көрінген, бүгін сөз еткелі отырған сәулет нысанына жеткізді. Ортаазиялық Тәшкен сәулет стилінде салынған мешіт-медіресенің құрылмы да ерекше. Бұл нысанның тарихы көне Қарнақтың тарихымен астасып жатқандықтан, алдымен ауыл тарихымен таныссақ. Бұл ниемізді осы жерде орналасқан музей қызметкері біле қойса керек, Қарнақтың сан ғасырлық дәурені туралы әңгімелей жөнелді...

Елімізде көптеген ортағасырлық археологиялық ескерткіштер болса, соның бірі – қарт Қаратау баурайынан орын тепкен Қарнақ қалажұрты. Көне қала орны қазіргі Кентау қаласына қарасты Қарнақ ауылының ортасында. Оған жету үшін облыс орталығы Түркістаннан 23 шақырым солтүстікке немесе Кентаудан 10 шақырым батысқа қарай жүру керек. Ортағасырлық Қарнақ өз заманында Орта Азияның ғылым мен білімнің ірі орталықтарының бірі болған. Сондай-ақ, мұнда қолөнер кәсіпшілігі де ілгері дамыған. «Қарнақ – қолөнершілер мен металл өңдеушілер мекені» дейтін сөздің мәні осында жатыр.

XVIII-XIX ғ.ғ. бұл өңір 10-11 мың халқы бар кент саналып, 4 медіреседе жергілікті халық сауатын ашқан. Түркістан қаласындағы әйгілі Тайқазанды 1399 жылы Қ.А.Яссауи кесенесі үшін Ақсақ Темірдің бұйрығымен тебриздік ұста Абдул-Әзіз құйған. Ғасырлар қойнауынан бастау алатын Қарнақ қаласының тарихына аз-кем көз жүгіртер болсақ, онда осы жерден табылып жатқан археологиялық мұралар қала тарихын б.з.д. І мыңжылдықтарға апарады. Мұны темір дәуіріне жататын қорымдар дәлелдейді. Қарнақ қаласының орнын зерттеуді 1947 жылы А.Н.Берштам басшылығындағы Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедициясы, 1986 жылы К.Байпақов басшылығындағы ҚРҒА тарих, археология және этнология институты тарапынан құрылған экспедиция зерттепті. Аталған экспедициялар ғылыми зерттеу қорытындыларына сүйенсек, Қарнақ қаласының орнындағы төбе ортағасырларда «Ішкент» (Ишкент, Ишкат, Ішкікент) деп те аталған екен. Ауыл ортасында орналасқан көне қала орны қазіргі уақытта «Базартөбе» деген атпен белгілі. Оның көлемі 8-9 гектар, биіктігі 10-11 метр болатын қолдан үйілген топырақ төбенің үстіне салынған. Х ғасырдағы деректерде Сығанақпен қатар аталатын ірі қала болғаны айтылады. ХІ ғасырда М.Қашқари «Қарнақ – оғыздардың қаласы» деп жазады. Сол кездері әкімшілік-территориялық басқару жағынан Ұлы Жібек жолы бойындағы Яссы қаласына бағынышты болған. Қала ХІІІ ғ. моңғол шапқыншылығы салдарынан күйреп, ХV ғ. басында қайта қалпына келген деп саналады. ХVІІІ ғ. орыс деректерінде Қарнақ қаласы кен өндіріп, қорғасын еріткен сол заманның металлургтері мекен еткен қала саналыпты. 1860 жылы Ресей қарамағына өтіп, жаңа үлгідегі қыстақ формасына өте бастаған. Қала цитаделі үсті толып тазарып, сол маңда тұрақты түрде базар ұйымдастырылғандықтан төбе «Базартөбе» деп аталған. ХІХ ғ. соңында Қарнақ 13 көше, 13 мешітке бөлінетін 2 мың тұрғыны бар қыстақ болған. Ал ХХ ғ. басында қыстақ аумағы ұлғайып, 27 көше мен 27 мешітке бөлініп, 5 медіресе білім бергені туралы дерек бар.

Қарнақтың тарихын бір арнаға жинақтап, бай мұрасын таныстырып отырған бүгінгі келбеті – ауыл орталығандағы ескі мешіт-медіресе ғимаратында орналасқан «Шаммат ишан» музейі. Бұл нысан 2005 жылдың 26 мамырынан бастап музей болып ашылған. Ал 2008 жылдың желтоқсанында «Кентау қалалық музейінің» филиалы боп қайта құрылды.

Халық аузындағы әңгімелерде Шаммат ишан (Шаһмұхаммед ишан) діни білімді әкесінен жастайынан үйреніп, Қарнақ медіреселерінің бірінде білім алғаны айтылады. Ілім-білімге жастайынан қаныққан бала діни «ишан» мәртебесін алып, өзі де халықтың сауатын ашуға бет бұрады. Мешіт-медіресе құрылысын бастап, жергілікті ұсталардың жұмысымен бітіреді. Ғимарат құрылысы бірнеше бөлікке бөлінген секілді. Алғаш бұл орында мазар, мешіт болып, кейіннен медіресе ретінде қайта құрылған. 1789 жылы Кіші Ақсарай, 1876 жылы Үлкен Ақсарай салынады. Кіші Ақсарайдың астында қылует бар. Ал Үлкен Ақсарай мешіт рөлін атқарумен қатар, мұнда медіресе тәліптері дәріс алып, сауат ашқан. Үлкен және Кіші Ақсарай арасын дәліз бөліп тұр. Үлкен Ақсарай іші шығыстық сәулет өнерінің тамаша өрнектерін пайдалана отырып безендірілген. 1890 жылы ағаш ұстынды бастырма мен қосымша сауат ашу бөлмелері салынып, 1896 жылы ғимараттың жалпы құрылысы аяқталады. Медіреседе балаларды оқыту 1917 жылға дейін жалғасып, сол жылы ғимарат балалар үйі ретінде 1928 жылға дейін пайдаланылады. Одан кейінгі жылдары пайдаланусыз қаңырап қалып, 1982 жылға дейін қараусыз қалған. Осы кездері ауылдың тарих пәні мұғалімі Б.Мырзаев өңір тарихына қатысты жәдігерлер жинаумен айналысып, кішігірім халықтық музей ашады. Содан 2005 жылы музей болып ашылады да, 2009 жылдан бастап Үкіметтің қаулысына сәйкес «Мәдени мұра» бағдарламасы шеңберінде «Қазқайтажаңғырту РМК көмегімен қайта қалпына келтіру жұмыстары жүргізіліп, 2011 жылы толық аяқталады.

Бұл – сәулет ескерткіші ХІХ ғасыр ескерткіші, құрылымы бірнеше мерзімдік бөліктерге бөлінетіндіктен үш бөліктен тұрады дедік. Үлкен мінәжат залы, ішінде жерасты ғар-қылуеті бар кіші зал, ескі мазар үстіне салынған шаруашылық бөлмесі мен дәлізден тұрады. Құрылыс бөліктерінің әртүрлі уақытта жүргізілуі композициялық жобасында да бөлектеніп көрініс беріп, едендерінде де 1,5 метрге дейін баратын елеулі айырмашылық тудырған. Кешеннің осылайша біріктірілуі барлық үй-жайдың сәулеттік-декоративтік үйлесіміне ұласқан. Ғимараттың бірыңғай көлеміне қосылып, жалпы интерьердің гипс түрінде жасалған мәнерлі жапсырмалары және түркістандық А.Яссауи ханакасындағы қабырға өрнектерін (сталактит, цоколь панелдері, көгілдір реңк, өсімдік текті қабырға суреттері) қайталайтын безендірулер көркем шыққан. Мешіттің аула жағындағы фасады полихромды өрнектермен безендірілген ағаш төбелі детальдері бар биік айванмен шешімін тапқан. Фасадында екі залы да күмбезді жабынмен жабылған. Кешен жалпы соңында Г тектес болып келетін алды айван тәріздес жабылған көп бөлме-құжыралар жайғасқан бір қабатты медіресенің қосымша құрылысымен қорытындыланған.

Қазір музейдің жалпы алаңы 320 шаршы метрді құрап, 29 бөлмеден тұрады. Құрылымы 3 бөліктен тұрады: Жәдігерлер бөлмелері, Үлкен Ақсарай және Кіші Ақсарай. Жәдігерлер тұратын бөлмелер тақырыптық көрмелер формасында жасақталып қойылған. Қойылған экспонаттардың дені ортағасырлық және жаңа кезеңінен сыр шертеді. Музей жәдігерлерінің 80 пайызы қолөнер туындылары саналады. Әсіресе, ата-бабамыздың қолданған тұрмыстық бұйымдары, қыш, керамика және мыстан жасалған ыдыстар, майшамдар, самаурын, таразы бұйымдары музей экспонаттары қатарында. Үлкен диірмен тасы, қол диірмен, мақта тазалайтын және май сығатын құрылғылар – Қарнақ халқының неше ғасырлардан бері егін шаруашылығымен және қолөнер кәсібімен айналысқанының дәлелі. Музейде әскери қару-жарақтың бірнеше түрі сақталған. Сондай-ақ, мұнда күміс, бағалы тастардан жасалған әшекей бұйымдар зергерлік өнердің бағасын көрсетіп тұр. Келушілерді қызықтыратын ендігі бір экспонаттық қатар нумизматикалық тақырыптағы әртүрлі кезеңдерге жататын монеталар мен қағаз ақшалар қойылған көрме мен бағалы көне кітаптар қоры. Кез келген кісі оқи бермейтін ескі заманның кітаптары осында сақтаулы. Бұл кітаптар халықтың діни сауаттылығын арттыруда Шаммат ишан мешіт-медіресесінде және Қарнақтың өзге де ескі оқу орындарында оқу құралы ретінде пайдаланылып, бүгінгі күнге жетіп отыр.

Қазіргі таңда музей – өзінің жаратылысы жағынан ғылыми-зерттеу және мәдени-ағарту мекемесі. Қордағы асыл мұраларды сақтаумен қатар, жаңғырту, құндылықтарды жинақтау, толықтырумен де айналысып келеді. Бұл нысаннан көне Қарнақтың тыныс тіршілігімен танысып, сонау ортағасырларға саяхаттап қайттық. Қазыналы Қаратаудың ерте замандардан бері металлургтердің мекені болғанына көзіміз жетті. Демек, Кеңес заманында тау-кен ісін дамыту үшін салынған Кентау қаласының атасы осы Қарнақ болса керек. Жеті металл қосып Тайқазанның дәл осы жерде құйылуының да себебі осында шығар деп ойладық. Музей орналасқан мешіт-медіресе аумағынан шыққасын өзеннің арғы бетіндегі мың жылдық тұт ағашын көріп, қайтар жолға шықпақпыз. Ол енді басқа сапар, басқа жолжазба болмақ...

Сейдалы ДҮЙСЕБАЙҰЛЫ

 
«Бүгінгі журналистік этика көп ойлануымызды қажет етеді» Печать
19.07.2019 18:13

Шымкент қаласында «Қазақтілді жаңалық сайттары редакторларының кәсіби және этикалық біліктілігін арттыру» тақырыбына арналған семинар-тренинг өтті.


Бүгінде толассыз ақпараттық майданда адам санасын түгелдей әлеуметтік желі жаулап алғаны жасырын емес. Тіпті, таңертең көзімізді тырнап ашып, айнаға емес, бірінші телефонның экранына үңілеміз. Тоқтаусыз түсіп жатқан ақпараттар легі мессенджер, уатцап арқылы әсіресе жалған ақпарат (fake news) тез тарайтын қазіргі қоғамда медиа этика қаншалықты сақталып отыр? Медиа этиканың қазақ журналистикасындағы көрінісі қандай? Журналист этикасының сақталмауының себебі мен салдары неден туындауы мүмкін? Осы және өзге де медиа этика мен журналистика стандарттары турасында «Отырар» қалалық ғылыми-әмбебап кітапханасында «Қазақтілді жаңалық сайттары редакторларының кәсіби және этикалық біліктілігін арттыру» тақырыбында семинар-тренинг өтті. Шымкент қалалық «Жастар ресурстық орталығы» мен «Отырар» ғылыми-әмбебап кітапханасының бірлесе ұйымдастыруымен өткен семинар-тренингті «Baribir.kz» жобасының жетекшісі Ербол Серікбай бастап ашып, медиа-тренер Жұлдыз Әбділда журналистік этиканың бүгінгі қазақ журналистикасындағы көрінісі жайында өз ойымен бөлісті:

– Мен керемет жаңалық ашамын деп ойламаймын, алайда, бүгінгі қазақ журналистикасының ахуалы әлі де журналистік этика жайлы көп ойлануымызды қажет етеді. Бұрын этика десеңіз, жағымды мінез, мәдениетті сөйлеу мәнері еске түсетін. Қазір журналистер туралы көбісі шантаж жасаушылар, бүлік тудырушылар, ақпараттық майдан ашушылар деген түсінік қалыптастырып отыр. Сондықтан талай жылғы жинаған тәжірибемді бөлісе отырып, қазіргі журналистік ақпараттарда кетіп жатқан олқылықтар туралы журналистік этиканың қыр-сырлары туралы әңгімелессем деп едім. Түркістан облысында журналистер мен блогерлер саны өте көп. Көп жағдайда сол журналистер мен блогерлердің таратып жатқан ақпараттарының сын көтермейтінін байқап жүрміз. Адамның қызметіне, беделіне қатысты сын айтылуы керек, бірақ оның нәсілдік ерекшелігіне, тіліне, дініне, жеке басына мін тағу, бопсалау, тіпті, сол адам өзіміз сияқты ойламаса, сол адам бізге жау деп қарастырудың өзі журналистік этикаға жатпайды. Бүгінде блогер журналистер осыны ескерсе екен деймін – деді журналист медиа-тренер Жұлдыз Әбділда.

Сондай-ақ, қазіргі журналистер арасында ақпараттарды ұрлау, сілтемесіз біреудің ой еңбегін пайдалану, ақпаратты бұрмалау, ақпаратты тексермей жариялау, жалған ақпарат тарату мәселесінің өзекті болып тұрғанын, журналистер өз әрекетіне тексттеме бермейтін жауапсыздығы туралы да сөз болды.

Семинар соңында PR маманы Дінмұхамед Зиядин журналистік этиканың сақталуының себептері мен салдары жайында танымды ақпараттармен бөлісті.

Семинар-тренингке жергілікті сайт, газет-журналдардың тілшілері қатысты.

«Қызмет – ақпарат»

 
Халыққа 5162 мемлекеттік қызмет көрсеткен Печать
19.07.2019 18:09

Шымкент қаласының жер қатынастары және жердің пайдаланылуы мен қорғалуын бақылау басқармасы былтыр ғана 11 шілдеде құрылғанына қарамай, 2019 жылдың алғашқы жартыжылдығында біршама жұмыстар атқарған. Биылғы 6 ай ішінде атқарған жұмыстарын қорытындылаған басқарма басшысы Жәнібек Ағыбаев баспасөз өкілдерімен брифинг өткізді. Аталған кездесуде Жәнібек Есенұлы халыққа көрсетілетін мемлекеттік қызмет түрлерін атап және басқа да мәліметтерімен бөлісті.


Басқарма жер ресурстарын тиімді және нәтижелі қолдану үшін 2019 жылдың 6 айы ішінде ҚР Жер кодексі белгілеген өз жауапкершілігі шеңберінде жұмыстар атқарған. Жекелей тоқталсақ, халыққа көрсетілетін мемлекеттік қызметтер тізілімі бойынша Шымкент қаласының Жер қатынастары басқармасы жалпы саны 5162 мемлекеттік қызмет көрсеткен. Бұл қызметтер 4 мемлекеттік қызмет түрі бойынша: 1) жерге орналастыру жобаларын қабылдау бойынша 2924 қызмет, 2) учаскелердің кадастрлық бағаларын қабылдау бойынша 120 қызмет, 3) учаскелердің нысаналы мақсатын өзгерту бойынша 1328 қызмет, 4) жер учаскесін алу үшін кезекке қою бойынша 790 қызмет атқарылған.

Жалпы, Шымкент қаласының аумағындағы жер балансында 2019 жылдың 1 шілдесіндегі дерек бойынша 116 280 гектар жер болса, олардың нысаналы мақсаттарына қарай 4 аймаққа бөлінген: тұрғын үй аймағы 10481 га немесе 9,01% (оның ішінде көпқабатты тұрғын үйлер аумағы 401 га немесе 3,82% болса, жеке тұрғын үйлер 10080 га немесе 96,17%); әлеуметтік аймақ 1337 га немесе 1,14%; коммерциялық аймақ 17092 га немесе 14,69% (оның ішінде өндірістік объектілер 2575 га немесе 15,07% болса, сауда объектілері, қоғамдық тамақтану және тұрмыстық қызмет көрсету 14517 га немесе 75,13%); өзге де аймақтар 87370 га немесе 75,13% құрайды.

2019 жылдың басынан Жер комиссиясының 16 отырысы өткен. Оның ішінде жер учаскелерді беру жайында жеке және заң тұлғаларының 2583 арызы қаралып, олардың 1 401 (54,0%) өтініші қабылданып, қалған 1 182 (46,0%) өтініші иелеріне Жер заңнамасының ережелеріне сәйкес бас тарту себебі көрсетіліп, қабылданбаған.

Басқарманың жұмыстары нәтижесінде түскен бюджеттік түсімдер жайлы тоқталатын болсақ, биылғы 6 ай ішінде қалалық әкімдіктің атынан 1479 дана шарт (онын ішінде жер учаскелерді сатып-алу бойынша 343 шарт, уақытша қолдану (жалға алу бойынша 921 шарт, жер учаскелерді жалға беру құқығын сатып алу бойынша 215 шарт) түзіліп, қала бюджетіне жер қатынастары саласынан 506,770 млн. теңге қаражат түскен.

Есепті кезең ішінде мемлекеттік мүдделерді және қоғамдық маңызы бар мақсаттарға қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін мемлекеттік және өңірлік бағдарламаларда көзделген объектілерді салу мақсатында мемлекет меншігіне алынатын жер учаскелерінің жалпы алаңы 58,54 га аумақты құраған. Бұл 1 484 млн. теңге қаржыны құрайды. Атап айтқанда:

– Көлік инфрақұрылымы объектілері бойынша, жалпы алаңы 3 га, 376,47 млн. теңгеге 66 жер учаскесі сатып алынды (Қонаев құрылысы үшін 306,6 млн. теңге сомасына 29 учаскесі сатып алынды, Н.Назарбаев даңғылының құрылысы үшін 27,05 млн. теңге сомасына 15 учаскесі сатып алынды; Сыпырған ата көшесін салу үшін 13,7 млн. теңге сомасына 10 учаскесі сатып алынды; Тассай тұрғын алабындағы Тәуке хан көшесін салу үшін 6,64 млн. теңге сомасына 5 учаскесі сатып алынды; Жібек жолы көшесін кеңейту үшін 14,1 млн. теңге сомасына 5 жер учаскесі сатып алынды; құрылыс үшін Әл-Фараби 664 мың теңге сомасына 1 учаскесі сатып алынды). Қазіргі таңда Д.Қонаев даңғылының 2 және 5-кезеңдерін жалғастыру үшін Адырбеков көшесін кеңейту, Тұран шағын ауданының 1, 2, 7 көшелерін салу үшін жер пайдаланушылардан мемлекет меншігіне алу жұмыстары жүргізілуде;

– Көп қабатты тұрғын үйлер мен әлеуметтік нысандар құрылысы бойынша барлығы 1 107,4 млн. теңге сомасына 93 жер учаскесі сатып алынды. (Шымкент сити қалашығының құрылысы үшін 389,7 млн. теңге сомасына 12 жер учаскесі, Тұран шағын ауданы құрылысы үшін 158,8 млн. теңге сомасына 16 жер учаскесі сатып алынды. Ал Ескі қала құрылысы үшін (Цитадель) 246,535 млн. теңге сомасына 21 жер учаскесі және Қошқар ата өзенінің жағасына көп қабатты тұрғын үйлер мен көгалдандыру жұмыстарын жүргізу үшін 201,1 млн. теңге сомасына 15 жер учаскесі, сонымен бірге Қошқар ата өзенінің жағалауынан 35 м. дейінгі қашықтықта абаттандыру құрылысы үшін барлығы 61,1 млн. теңге сомасына 7 жер учаскесі сатып алынып, жұмыстар жүргізілуде; Әкімшілік іскерлік орталығы (ӘІО) бойынша 49,9 млн. теңге сомасына 22 жер учаскесі сатып алынды.

Жер заңнамаларын сақтауға бақылау жасауды қамтамасыз ету барысында да біршама жұмыстар атқарылған. 2019 жылы Шымкент қаласы аумағында жер заңдылығын сақтамай пайдаланған 107 тұлғаның жер учаскесіне тексеру жұмыстары жүргізіліп, 4 183,966 мың теңге айыппұл салынса, 114 жер учаскесінің иесіне жер заңдылығының бұзылуын жою туралы нұсқамалар табысталды. Оның ішінде тексеру нәтижесімен 14 жер учаскесінде заң бұзушылықтар анықталмаған. Жер учаскелерін өз бетінше иеленіп алған 18 тұлғаға 3 690,130 мың теңге айыппұл салынған. ҚР жер заңнамасына сәйкес жер учаскелерін нысаналы мақсатына сай пайдаланбай жатқан 14 тұлғаға 380,211 мың теңге айыппұл салынған.

2019 жылдың 6 айы көлемінде жеке тұрғын үй құрылысы үшін кезекке 790 азамат тіркелсе, жалпы осы кезге дейін жеке тұрғын үй құрылысын салу үшін жер кезегінде 119 018 азамат тіркелген. Қазіргі қала аумағындағы жеке тұрғын үй құрылысына арналған жер көлемі кезектегі 16500 азаматтың ғана немесе 14 пайызының ғана мәселесін шешуге мүмкіндік береді. Жеке тұрғын үй құрылысын жүргізуге қаралған жердің 767 га мемлекет меншігінде болса, ал қалған 2541 га жеке меншікке тиесілі. Жер кезегіндегі азаматтардың мұқтаждығын шешу үшін жеке меншіктегі жер бөлігін мемлекет қажеттілігіне қайтару үшін 8,0 млрд. теңге қажет болса, ал оның қажетті инфрақұрылымдарын жүргізудің өзіне 13,0 млрд. теңге қаржы жұмсалуы керек. Бұл ұсыныстар тиісті Министрлік назарына енгізілген.

Басқарманың жалпы құжат айналымы 2019 жылдың 6 айы аралығында 14522 дана болған. Оның ішінде 8408 данасы азаматтық тұлғалардын жолданымдары, 474 данасы заңды тұлғалардын жолданымдары, қалған 5640 данасы қала әкімдігі немесе басқа да мемлекеттік органдарынан, ұйымдардан, мекемелерден (сауалдар, ақпарат, нормативтік-құқықтық акт жобалары, т.б.) келетін өзге корреспонденциялар құраған.

Қоғамдық пікірді талдау үшін басқармада бірыңғай нөмірі бар қалалық Call-центр құрылған. Call-центрдің жұмыс уақыты таңғы сағат 09:00-ден кешкі сағат 18:00-ге дейін. Әр азамат кез келген уақытта жер мәселесіне қатысты ақпарат ала алады. Сонымен қатар, аптаның әр сейсенбі күні басқарма басшысы жер мәселелері бойынша қала тұрғындарымен жеке қабылдау өткізеді. Сондай-ақ, ҚР Президентінің 2016 жылғы 6 мамырдағы №248 және 2016 жылғы 18 тамыздағы №308 «Қазақстан азаматтарына ауыл шаруашылық жерлерін жеке меншікке беру және шетел азаматтарына жалға беру» Жарлықтарына сәйкес 2021 жылдың 31 желтоқсанына дейін мораторий енгізілгені ескертіліп, әкімдіктің ресми интернет-ресурсында ереже құрастыру процесі аясында қазіргі кезде жүріп жатқан жұмыстар жайлы ақпарат берілген.

Шымкент қаласының жер қатынастары және жердің пайдаланылуы мен қорғалуын бақылау басқармасы 2019 жылдың соңына дейін мына жұмыстарды атқаруға басты назарға алып отыр:

– Басқарманың мемлекеттік қызметтер көрсету, бюджет түсімдерінің атқарылуы, мемлекеттік мұқтаждықтар үшін жерлерді иеліктен шығару, жұмыстың заңды атқарылуы және т.б. бекітілген атқарымдарды күнделікті жұмыстардың сапалы және уақытында орындалуына байланысты жүйе қалыптастыру;

– Азаматтар мен заңды тұлғалардын жер қатынастары жайындағы арыздарды жылдам уақытта қарау үшін Басқарма электронды үкімет порталы арқылы мемлекеттік қызметтерді автоматизациялау және «GeoSet» автоматизацияланған ақпарат желісі бағдарламасы арқылы жер дерекқорын жасау жұмысына қатысады.

«Қызмет – ақпарат»

 

 
«Электронды архитектура» жүйесіне 24 833,0 мың теңге жұмсалған Печать
19.07.2019 18:02

Шымкент қалалық сәулет және қала құрылысы басқармасы 2019 жылғы бірінші жарты жылдығы ішінде атқарған жұмыстарын қорытындылады. Шымкент республикалық маңызы бар қала аталғалы бұл басқарманың атқаратын шаруалары көбейіп, биылғы 6 ай ішінде біршама тірлік тындырған. Осы ретте баспасөз өкілдерімен болған брифингте басқарма басшысы Жеңіс Байымбетов Елбасының Ұлт жоспары – бес институционалдық реформаны жүзеге асыру жөніндегі «100 нақты қадам» бағдарламасының 46-шы қадамына сәйкес іске асқан жұмыстарды мәлім етті.


Шымкент қалалық сәулет және қала құрылысы басқармасы 2019 жылдың 6 айы ішінде құзіретіне сәйкес 19029 мемлекеттік қызмет көрсеткен. Оның ішінде қызмет түрлері бойынша тоқталсақ:

Тіреу және қоршау конструкцияларын, инженерлік жүйелер мен жабдықтарды өзгертуге байланысты емес қолданыстағы ғимараттардың үй-жайларын (жекелеген бөліктерін) реконструкциялауға (қайта жоспарлау, қайта жабдықтауға) шешім беру қызметі – 19;

Жылжымайтын мүлік объектілерінің мекен-жайын айқындау бойынша анықтама беру қызметі – 18165;

Эскизді (эскиздік жобасын) келістіру қызметі – 173;

Сәулет-жоспарлау тапсырмаларын беру беру қызметі – 629;

Жарнама құрылғыларына рұқсат беру қызметі – 17;

Тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы шарттың есептік жазбасы туралы үзінді беру қызметі 26 бірлік қызмет болған.

Басқарма жоғарыда көрсетілген мемлекеттік қызметтерден бөлек өз құзіретіне сәйкес басқа да жұмыстар атқарған. Мәселен, Сыртқы жарнама нысандары бойынша биылғы 6 ай көлемінде басқарма мамандары мен аудан әкімдіктері берлескен жұмыс нәтижесінде рұқсатсыз орналасқан 265 дана жарнамалық қалқан орнынан алынған. Орталық көше бойында орналасқан жарнама құрылғыларын заманауи талаптарға сәйкестендіріп (LED экрандар) қайта орналастыру жұмыстары жүргізіліп, ал сыртқы жарнама нысандары бойынша өндірілген салық көлемі биылғы 6 ай қорытындысымен 126 363,745 мың теңгені құраған. Құрылысы аяқталған 4282 жеке тұрғын үй, 315 коммерциялық нысан, 21 мемлекеттік нысан мемлекеттік қабылдау актісімен пайдалануға беріліпті. Қала аумағында заңсыз және заң талабы сақталмай салынған құрылыстарға мониторинг жүргізу нәтижесінде 104 нысан анықталып, тиісті шешім қабылдау үшін құзырлы мекемеге жолданған.

Шымкент қаласының бас жоспарын іске асыру бойынша да біршама жұмыстар бітіпті. Бас жоспарға сәйкес, қала аумағында жасақталған жобалар жалпы саны 73. Қаланың жалпы құрылыс салу жоспарланған аумағының 90% егжей-тегжейлі жоспарлау жобасымен қамтылған. 2019 жылы 7 аймаққа егжей-тегжей жоспарлау жобалары жасақталу үстінде. 2019 жылға жоғарыда аталған жұмыстарды жалғастыруға жергілікті бюджеттен 77,0 млн теңге қарастырылып, 32500 га аумаққа түгендеу жұмыстарын жүргізу жалғасуда. Қаланың 8500 га аумағы 1986 жылы Кеңес одағы кезінде түсірілген 1:500 масштабтағы топографиялық картада қамтылған. 2019 жылы жергілікті бюджеттен 500,0 млн теңге қарастырылып, 49500 га аумаққа топографиялық зерттеу жүргізіліпті. 2017 жылы 117000 га аумаққа 1:500 масштабта топографиялық зерттеу құны сметалық құжаттамаға сәйкес 3 736,0 млн теңгені (1га аумақ 35–40 теңге) құраса, бүгінгі таңда мердігер компания 1га аумаққа 1:500 масштабтағы топографиялық зерттеуді 5,0 мың теңге қаржыға жүргізуде.

Елбасының Ұлт жоспары – бес институционалдық реформаны жүзеге асыру жөніндегі «100 нақты қадам» бағдарламасының 46-шы қадамына сәйкес, басқармада «Электронды архитектура» жүйесін іске асыру бойынша «Геосервис» ЖШС-мен келісім шарт түзіліп, жалпы құны 24 833,0 мың теңге қаржыға басқарма тарапынан көрсетілетін мемлекеттік қызмет түрлерін цифрландыру жұмыстары жүргізілді. Нәтижесінде, бұл электронды бағдарлама мемлекеттік қызметке жүгінушілерге және мемлекеттік қызмет көрсетушілерге уақыт тиімділігін арттыруға, қағазбастылықты азайтуға әрі сапалы қызмет көрсетуге оң әсерін тигізуде. Мәселен, қызмет көрсету регламенті бойынша мекен-жай анықтамасын беру 7 күн, нақтылау 3 күн мерзімді қамтитын болса, «HalykSaulet» электронды жүйесі арқылы 15 минутта алу мүмкін болды. Жалпы, ағымдағы жылдың наурыз айынан бастап 498 мемлекеттік қызмет осы жүйе арқылы көрсетілді. Осы бағытта цифрлық форматта жұмыс жүргізуге көшуге байланысты басқарма 3 ай көлемінде қағаз шығынынан 150,0 мың теңге, кеңсе техникаларының техникалық шығындарынан 28,0 мың теңге және 1 әдіскер маман жалақысынан 165,0 мың теңге, жалпы барлығы 343,0 мың теңге қаржы үнемделген. Алдағы уақытта Шымкент қаласында салынатын жеке түрғын үй құрылыстары үшін топотүсірілім (топосъемка) құжатын тұрғындарға тегін беру қарастылуда.

Сонымен қатар, сәулет-жоспарлау тапсырмасын беру мемлекеттік қызметін көрсетуге қатысты талап етілетін монополист мекемелерден (газ, су, жарық) техникалық шарттарды электронды түрде алу әзірленді. Қала әкімінің орынбасары және цифрландыру басқармасының басшысы тарапынан қызметтерді цифрландыру бойынша «ҚазТрансГаз» АҚ басшылығымен бірнеше рет кездесулер және бірлескен жиналыстар өткізілгеніне қарамай, бүгінгі күнге дейін аталған жүйеге «ҚазТрансГаз» АҚ қызметтерін қосу жұмыстары нәтижесіз қалып отыр. Сондай-ақ, Шымкент қалалық сәулет және қала құрылысы басқармасы Жер кодексінің 43, 44-1, 48, 49-1 бабтарына сәйкес әзірленетін қалақұрылыстық қорытындыларын электронды түрде ұсынуға әзір. Алайда, Жер қатынастары және жерді пайдалануы мен қорғалуын бақылау басқармасы және «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» коммерциялық емес акционерлік қоғамының Шымкент қаласы бойынша филиалы (Жер кадастр) арасында жер телімдері бойынша берілген мемлекеттік актілерін координаттары арқылы нақтылап бекіту жұмыстарын жүргізуді талап етеді.

Басқарма қалаға сәулеттік көрік беру бойынша да бірнеше жұмыстар атқарған. Қала әкімі Ғ.Әбдірахымовтың тапсырмасына сәйкес төрт аудан әкімдерімен бірлесе отырып, аудандар аумағында орналасқан көшелердің қасбеттері мен абаттандыру жұмыстарына эскиздік жобалар әзірленіп, ұсынылған. Қаладағы ескі аялдамаларды жаңарту мақсатында бірнеше нұсқада эскиздік жобалар дайындалды. Қошқарата өзені аумағын (30м) ретке келтіру, абаттандыру жұмыстарын жүргізу бойынша, Қабанбай батыр көшесі бойындағы көп қабатты тұрғын үйлердің қасбеттерін қалпына келтіру және көше бойын абаттандыру бойынша эскиздік жоба дайындалды. Нұрсәт шағынауданы аумағына орнатылатын Ж.Шаниннің мүсініне ұсыныс жобасы және Түркістан сарайы аумағына орнатылатын Домбыра мүсіні, Ескі қалашық аумағын қайта құрылымдау және абаттандыру бойынша ұсыныстар әзірленді. Сондай-ақ, Ескі қала аумағындағы тозығы жеткен 29 га учаскесіндегі аз қабатты үйлердің орнын жаңа көп қабатты тұрғын үйлерге (1 мектеп, 1 бала бақшамен қоса) айналдыру бойынша эскиздік ұсыныс жасалды. Темір жол вокзалы алдындағы дүңгіршектерді орнында қалдыру бойынша жаңа эскиздік жоба әзірленіп, әуежайды қайта құрылымдау үшін эскиздік жобасы ұсынылды. «Шымкент-Сити» қалашығында 420 га аумаққа 9–12 қабатты тұрғын үйлер мен әлеуметтік нысандар және 47 га аумаққа саябақтың эскиздік жобасы ұсынылды.

«Қызмет – ақпарат»

 
Бет 1 , барлығы 83
 

Соңғы пікірлер

 
Барлық құқықтар қорғалған.
"Қызмет" интернет басылымы.