Ошибка
 
 
Қоғам
ӨРНЕК-тің өрендері өңірді насихаттайды Печать
15.03.2018 13:45

Жер-Ана түрленіп, қайта оянған тұста оңтүстік өңірінің табиғатқа жанашыр азаматтары жақсы жаңалықпен бөлісті. Яғни, өлкенің рекреациясын насихаттайтын еріктілер клубы құрылып, таңбасын айқындады. Клубтың негізгі мақсаты – туған жеріміздің табиғатын насихаттау. Бұл орайда әлеуметтік желінің алар орны ерекше. Топ мүшелері мұны жұмысының негізгі бағыты ретінде жолға қойған. Аталған клуб осыдан бір жыл бұрын идея ретінде құрылған болса, бүгінде қарекетке көшіп алғашқы қадамдарын тастап, аз уақыттың ішінде танымды дүниелерді насихаттап үлгеріпті. Осы ретте ұлттық құндылықтарды ұлықтап, жергілікті жер бедерін қаз-қалпында сақтау барысын басты назарына алған еріктілер клубының азды-көпті жұмысына арнайы тоқталып өтуді жөн көрдік.

Ішкі туризмді дамытуға үлес қосуды көздейтін клубтың белсенді мүшесі әзірге санаулы ғана. Атап айтсақ, олар – ұзақ жылдар бойы экотуризм саласында еңбек еткен білікті маман Қайрат Кәрібаев, Сайрам-Өгем шыңдарында айлап, жылдап, қар жастанып, мұз төсенген тау сақшысы Ғани Назарбек, өлкенің әсем, көрікті жерлерін фотосуреттер арқылы әлемге танытқан халықаралық деңгейдегі фотограф Мақсат Шағырбаев, белгілі журналист, Adym.kz ақпараттық агенттігінің редакторы Нұршат Төкен, қазығұрттық өлкетанушы Сейдалы Дүйсебайұлы және журналист Жәнібек Нұрыш.

Бір жыл ішінде Қазығұрт тауы, Ысмайл ата кесенесі, Кемеқалған монументі, Қазығұрт мұражайы, Яссы қалашығы, Әзірет-Сұлтан тарихи-мәдени қорық мұражайы, Сырдария-Түркістан МӨТП-дегі Боралдай тауында «Байқалмақ» шатқалы және Сайрам-Өгем МҰТП-дегі Сарыайғыр шатқалына шығып үлгерген клубтың мүшелерімен тілдесіп, пікірлерін білдік.

Нұршат ТӨКЕН, ӨРНЕК-тің мүшесі:

– Топтың түпкілікті мақсаты ешқандай да қаржылық пайда табуды көздеген емес. Таза еріктілер арқылы туған топырағымыздың туризм саласының дамуына титтей де болса үлес қосу. Алдағы уақытта топты арнаулы ұжым ретінде мемлекеттік тіркеуден өткізу жоспарда бар. Сонымен қатар, тобымыздың арнайы логотипі, ұраны, туы, формасын әзірлеп, туризм саласына қызығушылығы бар жаңа мүшелерді осында тартуды да көздеп отырмыз. Түпкі мақсатымыз түптің түбінде туған өлкенің туризм саласын түлетіп, Елбасының Рухани Жаңғыру бағдарламасы арқылы келешек ұрпаққа қазыналы Оңтүстіктің кереметін пәш ету.

Сейдалы ДҮЙСЕБАЙҰЛЫ, ӨРНЕК-тің мүшесі:

– Жұмыс жүйесі туралы сұрап отырғаныңыз орынды. ӨРНЕК-тің құрылғанына жыл асса да, оның негізгі ішкі тәртіп-ережесі нақтыланбаған күйінде қалып отыр. Жалпы, ӨРНЕК – әлі толыққанды қалыптаспаған клуб. Дегенмен, мақсаты айқын. Уақыт өте келе мықты клубқа айналатынына сенемін. Бұл топты құру туралы ой бұрыннан айтылып келді. Ғани Назарбек пен Қайрат Кәрібаевты клуб құру идеясының авторы десек болатын шығар. Клуб атауының бірнеше нұсқасы айтылып, ішінен мен ұсынған ӨРНЕК атауы таңдалды.

Алғашқы жорық Қазығұрт ауданының туристік нысандарынан басталды. Логотипке Кемеқалған монументі бейнесі соған байланысты еніп отыр. Сол жорықта #НаурызҚазығұрттанБасталады хэштегі арқылы Наурыз мерекесін Қазығұрт ауданында тойлау идеясы насихатталған еді. Ол идеяның авторы деп Асхат Шотаев мені атапты. Бірақ бұл идея бірнеше жыл бұрын басталған-тын. Екі жыл бұрын Маңғыстаудағы Оқпантауда 14 наурызда барша Батыс Қазақстан Көрісу күнін тойлады. «Оңтүстікте одан да керемет етіп атап өтетін орын бар ма?» деп Өмір Шыныбекұлы ортаға сұрақ тастады. Дәл сол кезде Мәшһүр Жүсіптің айтып кеткен «Наурыз Қазығұрттан басталған» деген сөзін көтеріп жүргендіктен  жоғарыда аталған идея авторы – мен сияқты болып қалдым. Біздің клуб осы хэштегті ту қылып, әлеуметтік желілерде пост жаздық. Хэштег авторлары Асхат Шотаев пен Өмір Шыныбекұлы екеуі болды. Ұранға айналған хэштег облыс басшылығының құлағына жетіпті. Биыл Оңтүстік Қазақстан облысының Наурыз мейрамы Қазығұртта тойлануының авторы біздің ӨРНЕК клубы деп мақтанып жүргеніміздің себебі сол.

Біздің өлкенің туристік нысандарының көбі қазақтың рухани орталықтары ғой. Діни зиярат ету, тарихи-танымдық секілді. Біздің облыс туризм саласының тармақтарымен қоса  тау туризмі, экотруизм  салаларын да қоса дамытуға ыңғайлы аймақ. Клубтың алдағы мақсаттары сол бағыттар деп күтілетіні анық.

ӨРНЕК-тің негізгі бағытын білген соң, өңірдің тау-тасын түгел аралап, қыр-сырына қаныққан саяхатшылардан туризмнің бүгінгі аяқ алысын білгіміз келіп «оңтүстік өңірінің туризм саласында не өзгерткіңіз келеді?» деп сұрақ қойдық.

Ғани НАЗАРБЕК, ӨРНЕК-тің мүшесі:

– Өңірімізде тарихи-мәдени, қасиетті де киелі орындар көп. Толғандыратын жағдай – көне қалаларда қазба жұмыстары жүргізіліп, артынша қараусыз қалатыны. Одан бөлек, тарихи орындарды түсіндіру кезінде негізінен діни бағыт пен сол дінтаратушылардың өмірінен ары аса алмаймыз. Мысал ретінде Түркістан қаласын туристер үшін тек дін орталығы турасында ғана түсіндіріп жүрген гидтерді алға тарта аламын. Ал шын мәнісінде оның сыртында көшпенділердің сан ғасырлардан бергі мәдени-ғылыми орталығы, Қазақ хандарының ордасы, Қазақ халқының көп жылдар астанасы болғаны ұмытылып кетіп жатыр. Ол жерде жерленген Абылай хан, Есім хан, Қазыбек би сонымен қатар Қазақ руларынан шыққан көптеген би-шешен, ел азаттығы үшін соғысқан көптеген батырларымыз ұмыт болып барады.

Тағы бір айта кететін жәйт, Бәйдібек ауданындағы Боралдай петроглифтері – қараусыз қалған қасиетті орын. Бүгінде жайылымға айналған. Сонда тарихымыздан біреудің төлі артық болып тұрғаны ма?! Б.э.д 2-3 ғасырларда қашалған белгілердің үстіне заманауи жазулардың түсуіне қашан тоқтау қойылады?! Боралдай петроглифтері Сырдария-Түркістан МӨТП қорғауына өткізілсе, мұндай бассыздықтар тыйылар еді.

Асхат ШОТАЕВ, ӨРНЕК-тің мүшесі:

– Біздің тұрғындардың арасында туристік мәдениет қалыптаспаған. Демалысты масаю, қызық қуу деп түсінеді. Демалу түсінігін өзгерту қажет. Табиғатты көп ластайды. Жұрт баклашканы бұлай суға тастай берсе, алдағы уақытта табиғатқа едәуір қауіп төнеді. Оның жарамдылығы – өте ұзақ мерзім. Шіруі қиын. Бұл жайында жақында бейнеролик түсірмекшімін. Прототипі дайын.

Қайрат КӘРІБАЕВ, ӨРНЕК-тің мүшесі:

– Жер-су, тау-тас, шың мен шатқалдарда Кеңес Одағының кезінде қойылған «Березевая», «Пионер» т.б. атаулар əлі күнге дейін сақталып  отыр. Осы атауларды алып тастап, байырғы қазақы өз атауларын қайтаруымыз қажет. Бұл мәселені қайта-қайта көтеріп жүрміз. Шешімі табылар деген сенімдеміз.

Ержігіт ЖҰМАДІЛ, саяхатшы:

– Ішкі туризмнің қарқынды түрде дамымауының себебі – ақпараттың аздығы. Қырғыз ағайындар сияқты этнотуризмді қолға алуымыз керек. Шет елдік азаматтарды қазіргі уақыттың архитектурасы емес, жергілікті халықтың салт-дәстүрі, тұрмыс-тіршілігі қызықтырады. Шымқаламыздың маңына этноауыл салынуы қажет. Сонда тек туристер ғана емес, өзіміздің асфальтта өскен қалалықтардың да білмекке-көрмекке, тарихты танымаққа деген қызығушылығы оянатын еді.

Туристерді экскурсияға апарып жүргеніме үш жыл болды. Бір байқағаным, біздің жерлестерді тарихымыз қызықтырмайды. Әулие аралап жүріп Шәуілдірде Арыстанбабқа соғып, көне Отырарға бармайды. Түркістанда Қожа Ахмет Яссауи кесенесінен 300 метр қашықтықта орналасқан Түркістан қаласының бастауы Яссы-Күлтөбені көп адам біле бермейді. Иә, тарихи сананы түрткілеп оятуымыз керек болып тұр.

P.S. ӨРНЕК тобы мүшелерінің әрқайсысының ойын талдап-талдап айтып қана қоймай, қолдауды керек ететін өзекті мәселе. Ең бастысы, ерікті деген ұғымды санаға сыналап сіңіруге кірісіп кеткендері. Әйтпесе бүгінгі қоғам саусағын қимылдатса, ақша сұрайтын халге жетті. Бұл тақырыпты таратып айтсақ талай жерге барады. Айтқаннан қарекет маңызды қашанда. Қарекеттері үлгі етуге тұрарлық. Енді сол қадамдарына қоғамнан қолдау керек. Біздің қолымыздан келгені – табиғат пен сананың бірге түлегенін қалаған азаматтарға ақпараттық қолдау көрсету. Сіз не дейсіз?

ӨРНЕК-тің жұмысы баянды болатынына осы бір қысқа әңгімеден соң біз сендік. Алдағы уақытта табиғатты қорғауға арналған іс шаралар мен экосенбілікті өткізумен қатар, көпшілікке белгісіз жəне қараусыз қалған туристік нысандарды анықтап көрсетеді деген ойдамыз. Иә, тізеден қар кешіп, Сарыайғыр шатқалына шыққан жігіттер рухани жаңғырудың нағыз үлгісін көрсетеді. Еріктілердің еңбегі ересен деп жазамыз әлі.

Авторы  Әділхан АБАЙҰЛЫ

Фото авторы Мақсат ШАҒЫРБАЙ

 
036/2016 «Отын ретінде пайдалануға арналған сұйылтылған көмірсутекті газдарға талаптар» Еуразиялық экономикалық одақ техникалық регламентінің өтпелі кезеңдегі ережелері туралы Печать
07.03.2018 17:25

2014 жылғы 29 мамырдағы Еуразиялық экономикалық одақ туралы Келісім шарттың 52 бабы 2-ші тармағына, Еуразиялық экономикалық комиссия туралы ереженің 3 тармағына және 2012 жылғы 20 маусымдағы №48 Еуразиялық экономикалық комиссияның шешімімен бекітілген Кеден одағының техникалық регламенттерін әзірлеу, қабылдау, өзгерстерді енгізу және жою туралы ережесінің 6 тармағын ескере отырып 2014 жылғы 23 желтоқсандағы №98 Жоғарғы Еуразиялық экономикалық одақтың шешімімен бекітілген жұмыс жасау регламентінің №2 қосымшасының 11 тармағына сәйкес Еуразиялық экономикалық комиссия келесілерге бекітуге шешім қабылдады, олар:

а) Еуразиялық экономикалық одақ құқығына немесе Одаққа мүше-елдердің заңына кіретін Еуразиялық экономикалық одақ техникалық регламентінің техникалық реттеу объектісі болып табылатын өнімдерге қатысты берілген және қабылданған міндетті талаптарға сәйкестікті бағалау туралы құжаттар осы техникалық регламент күшіне енгенге дейін және оларды пайдалану мерзімі аяқталғанға дейін, яғни 2019 жылдың 1 шілдесіне дейін жарамды болып саналады;

Техникалық регламент күшіне енгеннен кейін және Еуразиялық экономикалық одақ құқығына немесе Одаққа мүше-елдердің заңына кіретін алдында орнатылған актілермен  өнімдерді міндетті талаптарға сәйкестігін бағалау туралы құжаттарды қабылдауға және беруге рұқсат етілмейді.

б) 2019 жылдың 1 шілдесіне дейін осы техникалық регламент күшіне енгенге дейінгі Еуразиялық экономикалық одақ құқығына немесе Одаққа мүше-елдердің заңына кіретін актілермен орнатылған өнімдерді сәйкестік міндетті бағалау туралы құжатынсыз және ұлттық сәйкестік белгісімен таңбалауынсыз кеден одағының елдерінің аймағына өндіруге және шығаруға рұқсат етіледі.

в) 2019 жылдың 1 шілдесіне дейін осы техникалық регламент күшіне енгенге дейін Еуразиялық экономикалық одақ құқығына немесе Одаққа мүше-елдердің заңына кіретін актілермен орнатылған міндетті талаптарға сәйкес өнімдерге берілген немесе қабылданған міндетті талаптары көрсетілген өнімнің сәйкестігін бағалау туралы құжаты бар болған жағдайда кеден одағының аймағына шығаруға және өндіруге рұқсат етіледі.

г) жоғарыда келтірілген «б» ж»не «в» тармақшаларындағы өнімдер мүше-елдердің заңына сәйкес орнатылған өнімді сақтаудың кепілдік мерзімі аяқталғанға дейін рұқсат етіледі.

036/2016 «Отын ретінде пайдалануға арналған сұйылтылған көмірсутекті газдарға талаптар»  Еуразиялық экономикалық одақ техникалық регламенті 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енгізілді.

Аталған техникалық регламентке стандарттар тізімі 2017 жылдың 28 ақпанындағы Еуразиялық экономикалық комиссия Коллегиясының №26 шешімімен бекітілді.

А.С.МАХАМБЕТОВА,

«ҚазСтИн» РМК ОҚФ бас маманы

 
Сыбайлас жемқорлыққа жол жоқ Печать
07.03.2018 17:07

Жемқорлықпен күрес бүгінде елімізде мемлекеттік маңызы бар түйткілді мәселеге айналып отырғандығы шындық. Елдің ертеңі үшін, болашақ келер ұрпақ алдында еңсеміздің бек көтеріліп жүру үшін, жемқорлық індетімен белсене күресіп, түп-тамырымен жою қажет. Бұл – індет адамзат баласына жат қасиет. Кеңестік дәуірден бастау алған, жең ұшынан жалғасын табатын, көз қысты, бармақ басты әдеті әлі болса қылаң беріп келеді. Бұл дерт еліміздің дамуына, экономиканың өркендеп өсуіне өрескел кедергі келтіретіні даусыз.

Сыбайлас жемқорлықтың мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігін едәуір төмендететіні, қоғамда демократиялық қайта құруларды жүзеге асыруды тежейтіні, елдің халықаралық беделіне көлеңке түсіретіні белгілі. Ең бастысы – адамдардың қоғамның демократиялық негізіне деген сеніміне, заң мен әділдікке деген сеніміне, түптеп келгенде, билікке деген сеніміне кері әсер ететіні хақ. Бұл туралы Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан жолы –2050 бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты халыққа Жолдауында: Аса маңызды міндет – сыбайлас жемқорлыққа қарсы жаңа стратегияны қалыптастыру және іске асыруды жалғастыру» делінген.

Демократиялық институттар мен құндылықтар сыбайлас жемқорлықтың көріністерімен, сондай-ақ одан туындайтын қоғамның тұрақты және қауіпсіз дамуына қатер төндіретін түйткілді мәселелермен сыйыспайтыны анық. Тиісінше Қазақстанда іске асырылып жатқан демократиялық қайта құрулар сыбайлас жемқорлықтың барлық көріністеріне қарсы күресте жүйелі  жұмыс істеуі  мүмкін емес.

Мемлекеттік сатып алу, мемлекет қаржысын талан-тараж етіп, ысырап қылу, жер телімін заңсыз беру, дүние-мүлкін, ақша капиталын салық декларациясынан, яғни мемлекеттен жасырып қалу сияқты мемлекет қалтасына қауіп төндіретін жат қылықтар әлі де баршылық.

Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс қимыл туралы» Заңында азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға, сыбайлас жемқорлық көріністерінен туындайтын қауіп-қатерден республикамыздың ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, заңның негізінде мемлекеттік міндеттер атқаруға уәкілетті адамдар мен оларға теңестірілген адамдар жауапты болатындығы көрсетілген.

Бүгінгі таңда  сыбайлас жемқорлықпен күресу мақсаты азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға, сыбайлас жемқорлық көріністерінен туындайтын қауіп-қатерден Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Сонымен қатар  сыбайлас жемқорлыққа байланысты құқық бұзушылықтың алдын алу, анықтау, олардың жолын кесу және ашу, олардың зардаптарын жою және кінәлілерді жауапқа тарту арқылы мемлекеттік органдардың, сондай-ақ оларға теңестірілген адамдардың тиімді қызметін қамтамасыз етуді көздейді. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестің негізгі принциптерін айқындап, сыбайлас жемқорлыққа байланысты құқық бұзушылықтың түрлерін, сондай-ақ жауаптылықтың пайда болу жағдайларын белгілейді. Осы орайда аталған мақсаттарды жүзеге асыру  үшін мынадай ұсыныстар айтар едім:

-         Есеп берудің ақша айналымын бақылауды жеңілдететін, қолма-қол пара беру мүмкіндігін қиындататын заманауи тұрпаттарын ендіру керек.

-         Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресумен айналысатын мамандардың біліктілігін арттыру қажет.

-         Үшіншіден, сыбайлас жемқорлықты азайту үшін қызметкерлердің жалақысын көтерген жөн. Бұл ұсыныстар жүзеге асырылса, сыбайлас жемқорлықты түбегейлі жоймағанымен, біршама азайуына септігін тигізетіндігіне сенемін.

Қорыта айтқанда, мемлекеттік қызметкердің атына кір келтіретін әрекеттерден әркімнің де аулақ болғаны жөн. Мұндай заңбұзушылыққа қасақана барғандар қатаң жазаға да тартылады. Оларға біздің қоғамда да, арамызда да орын жоқ  екенін түсінгені абзал.

Н.Бекжанов,

Қазақстан Республикасы Инвестициялар

және даму министрлігі Техникалық реттеу

және метрология комитетінің ОҚО бойынша

департаментінің жетекші маманы

 
Цифрлы Қазақстан Печать
02.03.2018 11:02

«Біз цифрлық технологияны қолдану арқылы құрылатын жаңа индустрияларды өркендетуге тиіспіз. Бұл – маңызды кешенді міндет» Нұрсұлтан Назарбаев 10.01.2018ж Жолдау.

Елбасы өзінің биылғы Жол­дауын­да бірінші басымдық ретінде экономиканың же­делдетілген технологиялық жаңғыруы ту­ралы айтты. Жолдауда әлемде төртінші өнер­кә­сіптік революция басталғанын, экономи­ка­ның барлық саласында цифрлау жұмыс­тары жүргізіліп жатқаны да аталды. Соған байланысты Мемлекет басшысы Үкі­метке «Цифрлық Қазақстан» бағдарла­ма­сын қабылдауға тапсырма берді. Цифрлау біз үшін таңсық дүние емес. 3D формат, жа­сан­ды интеллект, 4.0. индустриясы, ин­тер­нет және тағы басқаның бәрі цифр­лауға жа­тады. Цифрлау азаматтардың қолжетімді құралдар арқылы кез келген қызмет түрін пайдалана алуы үшін қажет.  Соңғы мәлімет бойынша  дү­ниежүзінде 15-тен аса мемлекет цифрлау бағ­дарламасын қабылдаған. «Цифрлық Қа­зақстан» бағдарламасы негізгі 4 бағыттан, 18 бастама мен 154 іс-шарадан тұрады, – де­ді ол.
Бірінші бағыт – «Цифрлық жібек жо­лын» құру. Бұл – сенімді, қолжетімді, жыл­дам­дығы жоғары және қорғалатын цифрлық инф­рақұрылым. Алғашқы бағыттағы мақ­сат­тардың бірі – әр қазақстандыққа интер­нет желісін жеткізу. Егер бір аумақтың тұр­­ғындары 250 адамнан асар болса, ол жер­ге оптика мен спутник арқылы интернет ж­елісі жеткізіледі.

Бағдарламаның екінші бағыты «Эко­но­мика саласындағы цифрлық қайта өзгерту» деп аталады. Бұл экономиканың әртүрлі салаларының бәскеге қабілеттілігін арт­тыруға арналған цифрлық технология­ларды жаппай енгізу. Біз қандай да бір жаңалық алып келмей, барлығын басынан бастамақ емеспіз. Бар болғаны әлемде жақсы нәтиже беріп жатқан цифрлық технологияларды таңдап алып, экономика саласына пайда­ланамыз. Цифрлау салаларды өзгертіп қана қоймай, оларды жоқ қылып жіберуге неме­се жаңа саланың пайда болуына әсер ете ала­ды. Цифрлау – мақсат емес, ол мем­ле­кетке жақсы пайда әкелетін саладағы құрал екндігі баршамызға аян.
«Креативті қоғам» құруға арналған үшін­ші бағыт бойынша халықтың цифрлық сауаттылығын арттыру жұмыстары жүр­гі­зі­леді. Аталмыш бағыттың дамуы азамат­тар­дың біліміне, стартап жобаларды ұсына алуына, цифрлауға қаншалықта дайын еке­ніне, оны қалай қабылдайтынына бай­ла­нысты.
Бағдарламаның үшінші бағыты «Бел­сенді цифрлық үкіметті» қалыптастыруға элек­трондық және мобильді үкімет жүйесін же­тілдіру, мемлекеттік көрсетілетін қыз­мет­тер ұсыну саласын оңтайландыру жұмы­сы кіреді.

Бағдарламаның жүзеге асуы 2017-2021 жыл­дарға арналған. 2021 жылы түрлі сату, са­­тып алудың жалпы көлемінде элект­рон­ды сау­да 0,8 пайыздан 2,3 пайызға, ха­лық­тың мем­лекеттік қызмет түрлерін пай­далануда e-gov арқылы алған қызмет көр­сеткіші 35 пайыз­дан 80 пайызға арта­ды деп күтілуде. Ха­лықтың сандық сауат­ты­лық деңгейі 75,5 пайыздан 81,5 пайызға кө­теріліп, интернет пай­даланушылардың үлесі 77 пайыздан 81 пайыз­ға өседі деп жос­параланып отыр.

Цифрлы технология біздің өмірімізге тәуелсіздігіміздің бас­та­пқы жылдары-ақ батыл енгізіле бастады. Ең алды­мен, мекемелерді  жаппай компью­тер­лендіру қолға алынды. Ком­пью­терлер кеңседе де, үйде де негізгі ақпараттық құ­рал ретін­­де пай­­­­дала­ныла бас­та­ды, ақ­паратпен орын­да­ла­­тын кез к­елген жұмыс компьютер көме­гі­­мен жүзеге асырылатын болды. Ақ­па­­рат­­ты сақтау да, тасымалдау да жолға қойылды.

Президенттің Жолдауында елімізде үлкен экономикалық және технологиялық дүмпу болуы тиістігі баса айтылды. Ал ол үшін, ең алдымен, тағы сол IT са­ласына басымдық беріледі.

Жалпы, Қазақстанда ақ­параттық тех­но­логиялар­ды мемлекеттік секторға ен­діру жұмыстары осыдан он жыл бұрын сәт­ті басталған. Оған мысал келтіруге бола­ды, ол – «eGov» жүйесі немесе Қазақ­стан­­­ның электронды үкіметі. Дәл осы жүйе­­­нің көмегімен бүгінде жүздеген опера­­ция­­­ны компьютер алдында оты­рып-ақ жү­ргізе аласыз. Құжат ресімдеу, ком­муна­л­дық қызмет түрлерінің ақысын, салық, айып­пұл, сақтандыру және өзге де қыз­мет түрлерін үйде отырып төлеуге кез кел­ген қазақ­стан­дық­тың мүмкіндігі бар. Бұл істер алдағы кезде одан әрі жетілдіріле түседі. Ақ­­парат­тық технология­лар қарыш­тап дамып бара жат­қан мына заманда IT сала­сын да­мыт­пасақ, дамыған 30 елдің қа­та­рынан көріну қиын. Өйткені, өркениетті елдердің барлығы осы цифрлы жүйеге көшіп, өнеркәсібінің дамуын және халқының әл-ауқатын жыл­дан-жылға жақсартып келеді.

Жолдауда Елбасы: «Біз цифрлы технологияны қолдану арқылы құры­ла­тын жаңа индустрияларды өркендетуге тиіс­піз. Бұл – маңызды кешенді міндет. Елде 3D-принтинг, онлайн-сауда, мобильді бан­кинг, цифрлы қызмет көрсету секіл­ді денсаулық сақтау, білім беру ісін­де қол­данылатын және басқа да перспек­тивалы салаларды дамыту керек. Бұл индустриялар қазірдің өзінде дамыған елдердің экономикаларының құрылымын өзгертіп, дәстүрлі салаларға жаңа сапа дарытты», деп нақты бағдар берді.

Қазақстандықтардың өмір сапасын арт­тыру әрі ұлттық экономиканы цифр­лан­­дыру бағдарламасын жүзеге асыру шең­берін­де 2020 жылға дейін интер­нет қолдану­шы­лардың санын 80 пайыз­ға дейін арт­тыру, тұрғындардың 95 пайы­зын цифр­лы xабар таратумен қамту, азамат­тар­дың цифрлық сауаттылығын 80 пайызға дейін арттыру көзделуде. Бұл үшін биылдың өзінде атал­ған бағдарлама аясында елімізде 244 радио­телевизиялық станса іске қосылмақ.

«Цифрлы Қазақстан» тек бір ғана IT саласын емес, қоғамдағы өзге де салаларды дамытуға бағытталған. Бағдарлама ІЖӨ-дегі IT-секторының үлесін 2020 жылға дейін 5 пайызға жеткізуді жоспарлап отыр. IT-секторында 150 мың жаңа жұмыс орны ашылады. Еңбек өнімділігі 37 пайызға жеткізіледі. Халықтың цифрлық сауаттылығын арттыру да басты міндет, ол 85 пайызға дейін жеткізілетін болады.

«Цифрлы Қазақстан» бағдарламасын жүзе­ге асыруда 4 бағыт бар. Бірінші бағыт – ауыл-аймақты кең жолақты интер­нетпен қам­­та­­масыз етіп, Қазақ­стан­ның транзиттік әлеуе­­тін арттыру. Екін­ші бағыт – эконо­мика­­­ның салаларына (көлік және логис­тика, ден­­­сау­лық сақтау, білім беру, ауыл шаруа­шы­­лы­­ғы және электронды сауда) цифрлы тех­­­но­ло­гияны ендіру. Үшіншісі – мемлекет­тік ор­­ган­дар жұмысының сапасын арттыру және төр­тін­ші бағыт – IT-мамандарды даярлау.

Цифрлы технологияның халқымыздың жар­тысы ауылда тұрып, сол жерде нәпақа­сын айырып отырған ауыл шаруа­шы­лығы саласына да берері көп. Әлем­ге бел­гілі «Microsoft» компаниясының қожа­­йы­ны Билл Гейтс ойлап тапқан «Оракул» деген компьютерлік бағдарлама ауылшаруашылық жерлерінің хал-ахуалын санаулы ғана уақыт ішінде талдаудан өткізіп, қандай жағдайда екенін айтып бере алады. Дәл қазір Қазақстанда егістік пен жайы­лымның көбі жекенің қолында және пайдаланылмай жатқаны белгілі. Ал аталған бағдарлама сол жер иелері­нің кім екенін, жерді қанша уақыттан бері пайдаланбай жатқанын анықтай алады. Демек, «Цифрлы Қазақстан» бағдар­ла­ма­сы аясында Билл Гейтстің «Оракулы» да елімізде кең қолданысқа енуі әбден мүмкін.

Бүгінде жаңартылатын энергия көздері әлемдегі электр энергиясы өнімінің төрттен бірін құрайды. Астанадағы ЭКСПО көрмесі кезінде мамандар 2050 жылы бұл көрсеткіш 80 пайызға жетеді деп болжанып отырғанын айтты. Қазақстанда 2030 жылға дейін жаңартылатын энергия көздерін 30 пайызға жеткізу көзделген. Президенттің айтуынша, кәсіпкерлер "жасыл экономикаға" көптеп инвестиция салулары керек. Сонымен қатар Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың өңір әкімдеріне кіші және орта бизнестің қатысуымен утилизация мен тұрмыс қалдықтарын өңдеуді жүзеге асыру үшін қажетті жұмыстар атқаруды тапсырғанын ерекше атап өткім келеді.

Жалпы, мұның бәрі халықтың бақуатты өмір сүруі үшін жасалып жатқан шаралар екенін түсінуіміз қажет. Тұрғындардың әл-ауқаты артып, еңсесі тік көтерілгенде ғана Қазақстан дамыған өркениетті елдердің қатарына, яғни алдыңғы «отыздыққа» қосыла алады. Ал, бұл мақсатқа жету үшін еліміз Үшінші жаңғыруды еңсеруі тиіс. Алдағы кезде замана көшінен қалғы­­сы келмеген әрбір азамат, маман­дар, ғалым­дар мен студенттер ұялы байла­ныс, теле­коммуникация, сандық ТВ, кең­жолақ­ты интернет, ақпараттық техноло­гиялар, Е-үкі­мет, Е-сауда, интерактивті жарнама және әлеу­меттік медиа саласындағы өзекті тақы­­рыптардан тыс қалуына болмайды.Осылайша егемен еліміздің «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы 2018 жылдан 2022 жылға дейінгі кезеңді қамти отырып, ел экономикасының технологиялық жаңғыруына серпін бермек. Сонымен қатар, еңбек өнімділігінің ұзақ мерзімдік әрі ауқымды өсімі үшін жағдай жасауы тиіс деп ойлаймын.

 

Н.БЕКЖАНОВ,

ҚР ИДМ Техникалық реттеу

және метрология комитетінің

ОҚО бойынша департаментінің

жетекші маманы

 

 

 
Бет 10 , барлығы 77
 
Барлық құқықтар қорғалған.
"Қызмет" интернет басылымы.