2022-08-10

Ұлттығымыз ұмыт қалып барады

top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 20px; margin-left: 0px; border-style: initial; border-color: initial; display: block; color: #8f9aad; font-size: 12px; font-style: italic; border-width: 0px; padding: 0px;»>top: 0px; margin-right: 0px; margin-bottom: 20px; margin-left: 0px; border-style: initial; border-color: initial; display: block; color: #8f9aad; font-size: 12px; font-style: italic; border-width: 0px; padding: 0px;»>
to/434_5b619ff07abe4d42483c897cd300a086.jpg» title=»Ұлттығымыз ұмыт қалып барады | Аймақтық БАҚ | «Baq.kz» Ақпараттық портал» alt=»Ұлттығымыз ұмыт қалып барады | Аймақтық БАҚ | «Baq.kz» Ақпараттық портал» style=»margin-top: 0px; margin-right: 15px; margin-bottom: 20px; margin-left: 0px; border-style: initial; border-color: initial; float: left; border-width: initial; padding: 0px;» />

Адам өмірі келу мен кету, шығу мен кіруден тұратыны белгілі. Бірден келу мен кетудің алмасуында өмір кешкен соң, оны орнымен, опық жемей өткізуге тырысатынымыз рас. Ал енді адам болып жаратылған соң, ұрпақ жалғастыру міндет. Жалғастырған соң жаныңа жара салмайтын, халқың мен ұлтыңның ұлттық үрдісін үлгі тұтатын, ұлағатты ұрпақ тәрбиелеу тағы бір міндет. 

Адам өмірі келу мен кету, шығу мен кіруден тұратыны белгілі. Бірден келу мен кетудің алмасуында өмір кешкен соң, оны орнымен, опық жемей өткізуге тырысатынымыз рас. Ал енді адам болып жаратылған соң, ұрпақ жалғастыру міндет. Жалғастырған соң жаныңа жара салмайтын, халқың мен ұлтыңның ұлттық үрдісін үлгі тұтатын, ұлағатты ұрпақ тәрбиелеу тағы бір міндет.
Ұлт болып қалыптасу – ұлттық тәрбиеге тікелей қатысты бола тұра, бүгінгі таңда оны санамыздан мүлде шығарып алғанымызды түсінбейтініміз өкінішті. Отарлаушы елге ұлттық сананың қарсы келетіндігі сонша, олар ең әуелі жаулаған халқының санасынан ұлттық тәрбиені өшіруді көздейді. Бір кездегі мықты қаруланған идеология мен оны қорғаушы өктем саясаттың кесірі бізді – ұрпақтарымызды ұлттық тәрбиеден айыруды көздеді және сол мақсаттарына жетті де. Инабатты қыздарымызды төгілген бұрымынан айырып, ұлағатты ұлдарымызға маузер ұстатып, салт-дәстүрімізге қарсы қойған бөгде саясаты дөрекілігіне қарамастан, бойымызға әбден сіңіп алды. «Жастардың тәрбиесі бөлек» деп сын айтамыз да, сол «бөлек тәрбиенің» қайдан келіп, қасиетті төрімізге орнап алғанына мән бермейміз. «Үкілі кәмшат, бүрмелі көйлек» деп ән саламыз. Бірақ сол тамсана жырлайтын «үкілі кәмшат пен бүрмелі көйлекті» кез келген ана қолдан жасап, қыздарымызға кигізе алмаймыз. Қайшы ұстаған қолымыз көйлек пішуден гөрі шаш кесуге епті. Келте шашты мойнымыз, келтелікке тартқан санамыз кеңінен ойлап, алыстан толғайтын ұлттық санаға жар бермейді. Ұлттық сана, ұлттық дәстүр, ұлттық тәрбие, ұлттық ибағат деп айтқанымыз болмаса, жүрген жүрісіміз, айтар тәрбиеміз ұлттығымызға сай келмейді. Ұлттығымызға сай емес тәрбиеден нәтиже де шамалы. 
Қалалы жердің кез келген көшесінде малдасын құрып алып, омырауын салақтатып, бір қолымен баласын емізіп, бір қолымен қайыр сұрап отырған сығандарды жиі көреміз. Көрген жерден сыған екендігін айтқызбай-ақ танып, мүсіркесек садақа беріп, жақтырмасақ «бұл сығандар…» деп күбірлеп өте береміз. Бірақ біздің мүсіркеуіміз де, күбірлеуіміз де әлгі сығандардың бір құлағынан кіріп, екінші құлағынан шығып кетіп жатады. Дүниенің қай бұрышында жүрсе де, өзгелерге өздерінің сыған екендігін танытпай қоймайды. Құрыштай берік ұлттық менталитет, ұлттық тәрбие деген осы. Ал, біздің бір кездегі оқымысты аналарымыз қой қосақтап сауатын тамаша салтымызды надандыққа, артта қалғандыққа балады. Саба пісіп, құрт қайнатуды жабайылыққа балады. Есесіне сан ғасырлар бойы қалыптасқан тәрбиелік мәні зор ұлттық салт-дәстүрлеріміз санамыздан өше берді. Ойлап қараңыз, тоғыз жолдың торабында отырып, шаңға көміліп, қайыр сұрау – көк жайлауда қой қосақтап сауудан артық дейсіз бе?! Есесіне бала тәрбиелеу қасиетінен айрылып, көкірегін кемірген қайғыдан арылу үшін жүз грамм арақ ішу үшін қайыр сұрап тұрған қазақ әйелінен гөрі әлгі сығанның отырысы анағұрлым шынайы да сыпайы. 
Еліміздің тәуелсіздігіне 20 жыл болса да, ұлттық тәрбиеміз әлі күнге тәуелді қалпында келеді. Ұлттық тәрбие негіздерін құрайтын толыққанды энциклопедиямыз, қала берді бір оқу құралымыз жоқ. Балабақша, бастауыш сыныптар секілді тәрбиелік мәні зор оқу-тәрбие орындарында қолданылатын оқу құралдары тұтастай алғанда, анадан-мынадан құралған құрақ көрпе іспетті. Көрер көзге әдейі дайындап қойған әжелер алқасы, ақсақалдар алқасы дегендеріміз бар. Олар да сол алқа деген атауға сай келгені болмаса, шын мәнінде ұрпақ тәрбиесіне берері шамалы. Сахнада киген сәлделі бөркін, сахнадан түсе бере басынан жұлып алып, шашын үрпитіп бара жатқан әже, бүлдіршін қызға үлгі бола алмасы белгілі. Қателігіміз — тәуелсіздікті ұлт болып қалыптасу, ұлттық тәрбиеден үлгі алу деп түсінбеуімізде. «Ел боламын десең, бесігіңді түзе» деген сөзді кәрі-жасымыз түгелдей айтамыз. Бірақ сол қаңқа бесіктің жабдығын түзеуге, оны нақты ұлттық бесік етуге келгенде көп жағдайда неден бастау керек екендігін түсінбейміз, әуелі білмейміз. Біздің ойымызша мұндай тәрбиенің бастауы ешқандай қоспа-қосындысыз, тек қана бір ұлттың бірегей тәжірибесінен құралған толыққанды, жан-жақты зерттелген, кешенді ұлттық тәрбиенің концепциясы болуы керек. Жиырма ғасырға жеткен ұлттық тәрбие, бас-аяғы 70 жылда ұрпақ жадынан өшіп, құрып кеткені өкінішті! Өкініштің орнын толтыру үшін, әуелі қабырғасы қайыспас ұлт болып қалыптасуымыз қажет-ақ! Теңіздің тамшыдан құралатыны секілді, ұлттық тәрбиенің де әрбір қадам, әрбір отбасынан құралатыны шындық. Олай болса, бұған Сіз қандай ой қосар едіңіз?

К.Қабдиқызы.

http://baq.kz/kaz/regional_media/cat/3/67/n_cat/668/2636/

http://kyzmet-gazeti.kz/

Яндекс.Метрика